STRACH PRZED PORAŻKĄ – „Mam to szczęście, że niezależnie od tego czego się boję, moje pragnienie zwyciężania jest zawsze większe” – powiedziała kiedyś Serena Williams. Ale ponieważ Królowa jest tylko jedna… większość sportowców musi mierzyć się czasami z lękiem przed porażką.
Badania pokazują, że ludzie różnią się od siebie pod względem siły lęku przed spodziewaną porażką. I chociaż wszyscy sportowcy wiedzą, że nie da się wygrywać zawsze, to jednak czasami trauma związana możliwością popełnienia błędu jest tak duża, że niektóre osoby wolą wycofać się z gry lub zadania. Porażka może oznaczać dla nich nie tylko przegraną w konkretnym meczu czy zawodach, ale też zwątpienie we własne siły, możliwości, spadek samooceny, a co za tym idzie obniżenie motywacji.
📌 Jakie są źródła rozwoju lęku przed porażką w sporcie?
Z książki „Psychologia Sportu i Aktywności Fizycznej” można dowiedzieć się, że poziom lęku często zależy od zachowania ważnych osób w środowisku zawodnika. Większość analiz dotyczy młodych ludzi wykazuje, że wpływ na radzenie sobie z porażką mogą mieć strategie rodzicielskie (krytycyzm, karanie, groźba), a także informacje zwrotne udzielane przez rodziców, trenerów i członków zespołu.
📌 Jak sobie z tym radzić?
Zmiany mogą nastąpić w czasie trwania kariery wraz ze wzrostem samodzielności, poczuciem wpływu na karierę, stosowaniem regulacji wewnętrznej, a także większej siły przekonań o własnej skuteczności (chociaż tu wciąż feedback od ważnych osób jest istotny).
Jak piszą Autorzy innej książki – „Psychologia dla sportowców” – wspomagającymi strategiami radzenia sobie z taką sytuacją może być rozpoznanie tego słabego ogniwa w łańcuchu motywacyjnym i wzmacnianie go dzięki pracy mentalnej.
Dobrym rozwiązaniem bywa też próba zmiany nastawienia. Jak już wiemy praca nad nastawieniem zazwyczaj wymaga czasu 😏 ale na dobry początek można spróbować przyswoić sobie kilka stwierdzeń, a nawet afirmacji: doceniaj to co osiągasz, nie porównuj się z innymi, zauważaj nawet małe cele, które realizujesz ✊